Chiến lược làm bài TOEIC Listening Part 3 và Part 4: Kinh nghiệm nghe nhanh và hiệu quả hơn

Điểm chung của hai phần này là tốc độ nói khá nhanh, thông tin dồn dập, và bạn phải trả lời 3 câu hỏi cho mỗi đoạn audio. Chỉ cần lơ là một giây là có thể "trôi" luôn cả cụm 3 câu.

• Part 3 (Hội thoại): Gồm 13 đoạn hội thoại, mỗi đoạn có 3 câu hỏi. Bạn sẽ nghe cuộc nói chuyện giữa 2 hoặc 3 người.
• Part 4 (Bài nói): Gồm 10 bài nói ngắn, mỗi bài có 3 câu hỏi. Bạn sẽ nghe một người duy nhất (monologue) trình bày về một chủ đề như thông báo, quảng cáo, tin nhắn thoại...

Áp lực phải duy trì sự tập trung cao độ trong một thời gian dài chính là thử thách lớn nhất.

Chiến lược cốt lõi: Đọc trước câu hỏi - "Vũ khí" quyết định 80% thành công

Sau nhiều lần làm đề và sai lên sai xuống, mình nhận ra một sự thật: việc bạn làm gì trong khoảng 30-40 giây im lặng trước khi audio bắt đầu mới là yếu tố quyết định. Và chiến lược quan trọng nhất của mình gói gọn trong 4 chữ: Đọc. Trước. Câu. Hỏi.

Đây không phải là mẹo, đây là kỹ năng bắt buộc. Nó biến việc nghe bị động thành nghe chủ động. Cụ thể, mình thực hiện 4 bước sau:

Kỹ thuật 1: Đọc và "gạch chân trong đầu" từ khóa

Khi có thời gian chờ, mình không ngồi không. Mình lao vào đọc 3 câu hỏi tiếp theo và "gạch chân" trong đầu các từ khóa. Từ khóa là gì? Thường là:

• Các từ để hỏi: What, Where, Who, Why, How
• Danh từ chính, danh từ riêng: a report, Mr. Tanaka, the marketing department
• Động từ chính: suggest, complain, ask for
• Các con số, thời gian, nơi chốn: next Tuesday, in the conference room, 3 p.m.

Thử xem một ví dụ nhé. Giả sử đây là 3 câu hỏi cho đoạn hội thoại sắp tới:

41. What are the speakers mainly discussing? (A) A company merger (B) A new software update (C) An upcoming business trip (D) A client complaint

42. What does the woman say she is concerned about? (A) The budget for the project (B) The travel arrangements (C) The deadline (D) The team members

43. What will the man most likely do next? (A) Revise a document (B) Contact a travel agency (C) Schedule a meeting (D) Send an e-mail

Những từ mình sẽ gạch chân trong đầu là: What...discussing?, woman...concerned?, deadline, và man...do next?.

Kỹ thuật 2: Dự đoán nội dung dựa trên từ khóa

Chỉ với các từ khóa trên, mình bắt đầu hình dung trong đầu: "OK, đây có thể là cuộc nói chuyện về một chuyến công tác (business trip). Người phụ nữ đang lo lắng (concerned) về một điều gì đó, có thể là thời hạn (deadline). Và người đàn ông sẽ làm một hành động gì đó tiếp theo (do next)."

Việc dự đoán này giúp não mình vào "chế độ sẵn sàng", chuẩn bị để lắng nghe những thông tin liên quan. Mình biết mình cần tìm kiếm thông tin gì, thay vì nghe một cách mông lung.

Kỹ thuật 3: Nghe chủ động và loại trừ đáp án sai

Khi audio bắt đầu, tai mình sẽ "săn" những từ khóa hoặc các từ đồng nghĩa với chúng. Mình lắng nghe để trả lời những câu hỏi đã đọc trước.

Ví dụ, nếu đoạn hội thoại bắt đầu bằng: "Hi Sarah, about our trip to Tokyo next week, I'm a bit worried about finishing the presentation on time." (Chào Sarah, về chuyến đi Tokyo tuần tới, tôi hơi lo về việc hoàn thành bài thuyết trình đúng hạn.)

Ngay lập tức, mình có thể:

• Câu 41: Liên kết "trip to Tokyo" với (C) An upcoming business trip.
• Câu 42: Liên kết "worried about finishing...on time" với (C) The deadline.

Kỹ thuật này giúp mình chọn đáp án nhanh chóng và tự tin hơn, đồng thời loại bỏ các phương án gây nhiễu ngay từ đầu.

Kỹ thuật 4: Tuyệt đối không hoảng loạn khi bỏ lỡ

Sẽ có lúc bạn bỏ lỡ một câu. Chắc chắn đấy. Mình cũng vậy. Điều quan trọng nhất là: dứt khoát bỏ qua và dùng thời gian còn lại để đọc trước 3 câu hỏi của đoạn tiếp theo.

Thà chấp nhận mất điểm 1 câu còn hơn là cố gắng suy nghĩ về nó, rồi bỏ lỡ luôn cả 3 câu tiếp theo vì hoảng loạn và mất tập trung. Đây là kỷ luật thép trong phòng thi.

Khác biệt trong cách tiếp cận Part 3 (hội thoại) và Part 4 (bài nói)

Dù cùng áp dụng chiến lược đọc trước, mình có điều chỉnh nhỏ cho từng phần:

• Với Part 3 (Hội thoại): Mình tập trung hơn vào sự tương tác. Ai đề nghị? Ai đồng ý/từ chối? Giọng điệu của họ thế nào? Các câu hỏi thường xoay quanh What does the man suggest? hay Why is the woman concerned?. Việc xác định vai trò và mối quan hệ của người nói rất quan trọng.

• Với Part 4 (Bài nói): Vì chỉ có một người nói, mình tập trung vào cấu trúc và mục đích của bài nói. Đây là một thông báo ở sân bay? Một đoạn quảng cáo trên radio? Một báo cáo thời tiết? Luồng thông tin thường đi theo thứ tự từ trên xuống dưới, nên đáp án cho câu hỏi đầu tiên thường nằm ở đầu đoạn audio, câu thứ hai ở giữa, và câu cuối ở cuối đoạn.

Luyện tập tại nhà: 3 bài tập mình đã áp dụng

Lý thuyết là vậy, nhưng để biến nó thành phản xạ, bạn cần luyện tập. Dưới đây là 3 bài tập mình thấy cực kỳ hiệu quả:

1. Bài tập "Tập đọc trước": Mở một bộ đề (sách ETS là tốt nhất). Bật file nghe, nhưng không nghe. Chỉ dùng đồng hồ bấm giờ, cho mình đúng 35 giây để đọc và phân tích 3 câu hỏi. Cố gắng gạch chân từ khóa và dự đoán nội dung. Lặp đi lặp lại với nhiều cụm câu hỏi khác nhau đến khi bạn có thể làm việc này một cách tự động.

2. Bài tập "Nghe chép chính tả" (Dictation): Chọn những đoạn audio ngắn trong sách. Nghe từng câu và chép lại chính xác những gì bạn nghe được. Cách này tuy tốn thời gian nhưng giúp tai mình nhạy bén hơn rất nhiều với các âm nối, âm cuối, ngữ điệu và các từ vựng hay xuất hiện.

3. Bài tập "Dự đoán với tài liệu thực tế": Mở một video TED-Ed hoặc một bản tin ngắn trên VOA Learning English (khoảng 3-5 phút). Trước khi xem, chỉ đọc tiêu đề và phần mô tả. Dựa vào đó, thử viết ra 3 câu hỏi mà bạn nghĩ video sẽ trả lời. Sau đó, xem video và tự kiểm tra xem mình dự đoán đúng không. Cách này giúp rèn luyện tư duy đoán trước một cách thú vị.

Lời kết

Tóm lại, chìa khóa để chinh phục TOEIC Listening Part 3 và Part 4 không phải là "siêu năng lực" nghe gì hiểu nấy, mà là sự chuẩn bị thông minh và chiến lược rõ ràng. Việc đọc trước câu hỏi, gạch chân từ khóa, dự đoán và nghe có chủ đích đã giúp mình từ một người luôn "toát mồ hôi" khi nghe hai phần này trở nên tự tin hơn rất nhiều.

Đây là cả một quá trình, cần sự kiên nhẫn và luyện tập đều đặn. Chúc các bạn luyện tập hiệu quả và sớm làm chủ được hai phần thi quan trọng này nhé!